Bij kinderen met een lichamelijke beperking, al dan niet gecombineerd met andere beperkingen, is het zindelijk worden geen vanzelfsprekend proces. Dit brengt bij kinderen en ouders vaak spanning met zich mee. Ook leidt het vaak tot vragen, zoals: ‘Kan mijn kind wel zindelijk worden?’, ‘Voelt mijn kind wel voldoende?’ ‘Waarom wil mijn kind niet op het potje oefenen?’. Het kan ook zijn dat uw kind wel zindelijk is, maar nog regelmatig problemen heeft zoals incontinentie, obstipatie en/of verlies van ontlasting. Voor deze situaties beschikt Rijndam over een gespecialiseerd HIPPER-team. HIPPER staat voor 'Hulp bij Ingewikkelde Poep- en Plasproblemen, Expertiseteam Rijndam'. Het team bekijkt waar de problemen vandaan komen en adviseert u over de mogelijkheden en aanpak.

Problemen met de controle van het plassen en poepen kunnen bij kinderen met een lichamelijke beperking door meerdere factoren worden veroorzaakt. Een aantal factoren die bij deze kinderen de controle kunnen beïnvloeden:

  • Spasticiteit, bijvoorbeeld bij kinderen met Cerebrale Parese of een andere hersenaandoening;
  • Lagere spierspanning, bijvoorbeeld bij kinderen met een syndroom;
  • Verminderd cognitief niveau (lager IQ);
  • Niet goed kunnen spreken of vertellen wat er is. Minder goed begrijpen wat je omgeving bedoelt en wat van je verwacht wordt;
  • Verminderde motorische functie;
  • Minder goed kunnen waarnemen wat er in het lijf gebeurt.

Voor wie?

Het HIPPER-team ziet kinderen met een lichamelijke beperking, al dan niet gecombineerd met andere beperkingen, als er problemen zijn bij het plassen en poepen. Deze problemen kunnen zich uiten in:

  • plasongelukjes overdag
  • bedplassen
  • blaasontstekingen
  • erg vaak moeten plassen
  • poepongelukjes overdag
  • angst om te plassen of te poepen
  • verstopping (obstipatie)
  • diarree
  • buikpijn, verminderde eetlust, lusteloosheid

Bij kinderen is het van belang om op het goede moment te ondersteunen in de zindelijkheidsvragen. Omdat zindelijk worden te maken heeft met het rijpingsproces van de hersenen, is het lastig een leeftijd te koppelen aan het moment van aanmelden. Te vroeg behandelen kan frustrerend zijn voor uw kind en voor uzelf. De minimale leeftijd van kinderen die wij zien bij plasproblemen is vier jaar en bij poepproblemen drie jaar.

Wanneer niet naar de HIPPER-polikliniek, maar wel naar de continentieverpleegkundige van Rijndam?

Het kan voorkomen dat uw kind problemen ervaart bij het poepen en plassen, maar dat u niet naar de HIPPER-polikliniek hoeft voor een uitgebreide screening. U kunt dan eventueel terecht bij alleen de continentieverpleegkundige. Zij helpt met:

  • Adviezen voor incontinentiemateriaal van inlegger, broekjes, slips en zwemkleding voor incontinentie;
  • De aanvraag van vergoedingen van incontinentiemateriaal;
  • Het begeleiden en zelfstandig leren darmspoelen;
  • Het begeleiden en zelfstandig leren katheteriseren;
  • Eerste tips en adviezen bij start van de zindelijkheidstraining bij kinderen met een lichamelijke beperking, al dan niet gecombineerd met andere beperkingen.
  • Kinderen met plasproblemen onder de vier jaar en poepproblemen onder de drie jaar met eventuele eerste tips en adviezen.

Aanpak

Tijdens een consult met de revalidatiearts wordt bekeken of uw kind baat heeft bij een screening. Dit op basis van uw hulpvragen. Voorbeelden van hulpvragen van andere ouders zijn:

  • Mijn kind is 9 jaar en zindelijk overdag, echter in de nachten is hij nog afhankelijk van een luier. Kunnen we hieraan iets doen?
  • Mijn kind verliest meerdere malen in de week urine. Wat veel gedoe mee brengt omdat ze regelmatig weer moet omkleden naar schone kleren. Ze is nu op een leeftijd dat ze dit zelf ook vervelend vindt. Hoe komt dit en is het te beïnvloeden?
  • Mijn zoon heeft regelmatig ontlastingsverlies in zijn onderbroek. Hij lijkt dit zelf niet te merken. Voelt mijn kind het wel goed? Heeft hij wel de mogelijkheid om het op te houden?
  • Mijn dochter is 13 jaar en is klokzindelijk. Als we haar een keer vergeten te sturen, dan zijn er ongelukjes. Ze vindt dit zelf vervelend en ziet hierdoor op tegen kamp en logeerpartijen. Kunnen we het verbeteren en haar meer zelfstandig maken?

Wanneer de revalidatiearts beoordeelt dat de HIPPER-polikliniek voor uw kind van meerwaarde is, wordt uw kind aangemeld voor een screening. Vooraf aan de screening ontvangt u een vragenlijst en een tweetal dagboeken. De ingevulde gegevens geven het team verdiepende informatie over het probleem. Doel van de screening is het in kaart brengen van de problemen omtrent poepen en plassen. Tijdens de screening wordt onderzocht of de problemen beïnvloedbaar zijn en of er een doorverwijzing nodig is voor verder onderzoek bij de kinderuroloog, kinderarts of maag-/darmarts. De screening wordt gedaan door de kinderfysiotherapeut met bekkenspecialisatie en de continentieverpleegkundige of psycholoog. Der verschilt per screening. Ook vindt er onderzoek plaats door de kinderfysiotherapeut met bekkenspecialisatie. In totaal duurt de screening een uur. De uitkomsten van de screening worden één à twee weken na de screening tijdens een gesprek toegelicht. Er zijn een aantal mogelijkheden:

  • Uw kind wordt na de screening doorverwezen
    Wanneer blijkt dat er verder onderzoek nodig is om de oorzaak van de problemen te verduidelijken, dan kan u doorverwezen worden naar een kinderuroloog, kinderarts of maag-/darmarts.
  • Het HIPPER-team adviseert u in een kort adviserend vervolgtraject bij Rijndam
    Bij een vervolgbehandeling worden u en uw kind op basis van de uitkomsten van de screening begeleid door onze continentieverpleegkundige, psycholoog, ergotherapeut en/of kinderfysiotherapeut met bekkenspecialisatie. Dit korte traject is met name adviserend en bestaat uit een aantal gesprekken met u en waar nodig school.

  • Het HIPPER-team start een behandeltraject
    Bij een vervolgbehandeling kunt u begeleid worden door de continentieverpleegkundige, psycholoog en/of kinderfysiotherapeut met bekkenspecialisatie. Het behandeltraject is gericht op het coachen van u en uw omgeving het behandelen van uw kind. Als door het HIPPER-team het onderzoek is afgerond, dan ontvangt na uw toestemming, de verwijzer het verslag.

Het team

Rijndam beschikt over een gespecialiseerd HIPPER-team. Het team bestaat uit een revalidatiearts, psycholoog/orthopedagoog, ergotherapeut, kinderfysiotherapeut met bekkenspecialisatie en een continentieverpleegkundige.De revalidatiearts is de eindverantwoordelijk voor dit team. Afhankelijk van de problematiek wordt bepaald welke therapeuten betrokken worden bij het eventuele behandeltraject van uw kind. Doordat het team uit diverse professionals bestaat, worden de problemen van uw kind in één keer bekeken en krijgt u een integraal advies.De polikliniek werkt daarnaast nauw samen met een diëtist en verschillende kinderartsen.

Ervaringsverhaal

“Met de HIPPER-poli hebben we eindelijk iets wat de vinger op de zere plek legt.”
Anne-Fleur is geboren met cerebrale parese (CP) en volgt sinds haar tweede levensjaar af en aan behandelingen bij Rijndam. Zoals vaker voorkomt bij kinderen met CP, heeft ook Anne-Fleur problemen met de zindelijkheid. Lees verder 

Kosten

De kosten voor het HIPPER-team vallen binnen uw basisverzekering. Voor kinderen tot 18 jaar geldt er geen eigen risico.

Aanmelden

Voor aanmelden is het van belang dat er eerste tekenen van zindelijkheid zijn, hoe minimaal ook. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Uw kind geeft aan dat zijn/haarluier vies is.
  • Uw kind geeft aan dat hij/zij moet plassen of poepen, ook al is het maar soms of te laat.
  • Uw kind toont interesse in toiletgang bij anderen of zichzelf.
  • Uw kind heeft steeds vaker een droge luier.
  • Het is zichtbaar dat uw kind merkt dat hij/zij plast of poept.

Als u voor het eerst met uw kind bij Rijndam komt, dan kan uw huisarts of medisch specialist uw kind direct online bij ons aanmelden voor het HIPPER-team. U kunt ook uw verwijsbrief inclusief eventuele aanvullende gegevens sturen naar:
Rijndam Revalidatie
Medisch secretariaat
Ringdijk 84
3054 KV Rotterdam
Wij nemen dan contact met u op om een afspraak bij de revalidatiearts in te plannen.

Bij de revalidatiearts vindt er een gesprek plaats over de ontwikkeling van uw kind en problemen die uw kind momenteel ervaart, zowel thuis als op school als in zijn sociale omgeving. De revalidatiearts beoordeelt of observatie door de behandelaren van het HIPPER-team zinvol is of dat een ander traject binnen Rijndam beter aansluit bij uw kind.

Wanneer u bekend bent bij Rijndam, dan kan uw revalidatiearts u verwijzen.

Wat mee te nemen?

Bij het eerste bezoek aan Rijndam verzoeken wij u het volgende mee te nemen:

  • Een geldig identiteitsbewijs en het verzekeringspasje van uw kind;
  • De ingevulde vragenlijsten;
  • Eventuele andere verslagen van andere behandelaren als kinderfysiotherapeut, logopedist en/of ergotherapeut.